همه ما از سفر کردن و استفاده از طبیعت و مناظر زیبای آن لذت میبریم، اما گذشته از لذت سفر و بهرهبردن از زیباییهای طبیعی و تاریخی باید به دنبال این نیز باشیم که با سفری مسوولانه تاثیری مثبت بر مردم محلی و محیط زیست بگذاریم.
سفر مسوولانه مجموعهای از راهکارهاست که با توجه به آنها هم خودمان از سفرمان بیشترین بهره را میبریم و تجربهای ارزشمند به دست میآوریم و هم به مقصد سفر و مردم محلی آن بیشترین بهره را میرسانیم.
پس هر تعطیلاتی ممکن است برای ما و مقصد سفر ما آثاری مثبت و منفی در پی داشته باشد. سفر مسوولانه بهرهها و آثار مثبت توریسم را به حداکثر و آثار منفی آن را به حداقل میرساند.
جامعه محلی یکی از گروههای ذینفع در صنعت گردشگری است و وقتی گردشگر ساختاری مسوولانه را در جوامع محلی حاکم کند بازخوردهای مثبتی را از ورود وی میتوان مشاهده کرد.
زمانی که گردشگر و جامعه میزبان رفتار مسوولانه نداشته باشند دچار چالش میشوند و علاوه بر برآورده نشدن انتظار گردشگر، جامعه میزبان نیز از حضور گردشگر احساس خطر میکند. در این زمان باید به شکلی سازمانیافته ساز و کار حضور گردشگر در جوامع محلی و میزبان را فراهم کرد تا تبعات منفی به دنبال نداشته باشد.
همیشه رضایتخاطر از سوی گردشگر و جامعه محلی به طور کامل وجود ندارد و با توجه به حساس بودن محیط از نظر طبیعی و اکوسیستم بودن منطقه گاهی پاکیزه نگهداشتن محیط از آلایندهها و زبالهها از سوی گردشگران مورد توجه قرار نمیگیرد و سبب ایجاد نارضایتی جوامع محلی میشود.
همچنین اقامت مسافران در بوستانها و خوابیدن آنها در چادر سبب به هم ریختن منظر شهری، ایجاد برخی تبعات اجتماعی و مشکل در فضای باز از نظر زیستمحیطی و به دنبال آن ایجاد نارضایتی در جوامع محلی میشود.
چادرخوابی مسافران که این روزها در همهجای کشور از مراکز شهری گرفته تا مناطق روستایی، جنگلها، پارکها، حاشیه رودخانهها و ساحل دریا قابل رویت است، ضمن آن که ما را از رسیدن به اهداف توسعه توریسم و جذب مسافر که سبب رونق زیرساختهای گردشگری میشود بازمیدارد، مشکلاتی نیز برای استانها ایجاد میکند.
آنچه در جامعه با نام اکوتوریسم شناخته و تعریف میشود باید با فرهنگسازی و هدایت گردشگر در جوامع متناسب باشد و جامعه میزبان نیز باید در برطرف کردن خواستههای گردشگر کوشش کند تا هر دو طرف از وضعیت ایجاد شده راضی باشند.
طبق اطلاعاتی که به دست آوردم کلا ۲۴ كشور (از میان ۱۵۳) هستند که بیش از ۱۰ میراث جهانی (فرهنگی، طبیعی) در فهرست یونسکو ثبت کرده اند. ایران یکی از این کشورهاست که ۱۳ میراث فرهنگی جهانی ثبت کرده است و از لحاظ ثبت جهان به همراه لهستان و پرتغال در رتبه ی ۱۷ دنیا قرار دارد.
بد نیست بدانید به فهرست کشورهایی که بالای ۱۰ اثر (به همراه تعداد اثر) ثبت کرده اند نظری بیافکنیم:
ایتالیا ۴۵، اسپانیا ۴۲، چین، ۴۰، فرانسه ۳۵، آلمان ۳۳، مکزیک ۳۱، هند ۲۸، انگلیس ۲۸، روسیه ۲۳، آمریکا ۲۱، استرالیا ۱۸، برزیل ۱۸، یونان ۱۷، کانادا ۱۵، ژاپن ۱۴، سوئد ۱۴، ایران ۱۳، لهستان ۱۳، پرتغال ۱۳، جمهوری چک ۱۲، پرو ۱۲، بلژیک ۱۰، کره جنوبی ۱۰، سوئیس ۱۰
تا امروز ۹۳۶ اثر در فهرست یونسکو ثبت شده و سهم ایران از میان ۱/۷۲ است. یعنی ۱/۷۲ سایت های جهانی در ایران قرار دارد.
در میان آن ۲۴ کشور (که بیش از ۱۰ میراث جهانی ثبت کرده اند) فقط ایران، یونان و جمهوری چک هستند که میراث طبیعی ثبت نکرده اند. البته یونان میراث مختلط (فرهنگی و طبیعی تواما) ثبت کرده است.
