راهنماي گردشگري خوزستان
راهنما راننده تخصصی گردشگری استان خوزستان
تالاب بین المللی شادگان، یکی از تالاب های بزرگ ایران در جنوب استان خوزستان و در جنوب و غرب شهر شادگان جای دارد. این تالاب در کل ۴۰۰ هزار هکتار پهنا دارد که ۲۹۶ هزار هکتار آن جزو مناطق حفاظت شده است.
تالاب شادگان به عنوان یک تالاب مهم بین المللی شناخته شده و تنوع زیستی غنی و جاذبه های گردشگری فراوانی دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
سطح تالاب پوشیده از گیاهان گوناگون است و به همین دلیل زیستگاه مناسبی برای پرندگان آبزی کوچ کننده بوده، که در پاییز از کانادا، سیبری و شمال اروپا به این منطقه حرکت می کنند.
آب این تالاب از رودخانه جراحی، بارندگی های زمستان و جزر و مد خلیج فارس فراهم می شود. آب وارده از رودخانه جراحی به این تالاب، سالانه حدود ۹۰۰ میلیون متر مکعب می باشد.
تالاب شادگان از زیستگاه های مهم کشور و کوچگاه زمستانی ۱۵۰ گونه پرنده (۲۰ گونه بومی و ۱۳۰ گونه دیگر) است که ۱۳ گونه از آنها مانند اردک مرمری، پلیکان پا خاکستری، عروس غاز، اردک سرسفید، گیلانشاه خالدار، عقاب شاهی، عقاب تالابی خالدار و عقاب دریایی دم سفید در معرض خطر انقراض جهانی است.
از ویژگی های مهم و بی نظیر تالاب شادگان می توان به مقیاس بزرگ، طبیعی بودن، تنوع زیستگاهی و نقشی که در تامین معاش ساکنان محلی ایفا می کند، اشاره کرد. سه شهر بزرگ شادگان، آبادان و ماهشهر در حاشیه این تالاب و تعدادی روستا نیز در مجاورت آن قرار دارند. همچنین دو روستا در داخل این تالاب قرار گرفته اند.
طرح حفاظت از تالاب های ایران با همکاری سازمان محیط زیست، برنامه توسعه سازمان ملل متحد (UNDP) و تسهیلات محیط زیست جهانی (GEF) به منظور رسیدگی به بحران تالاب ها از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۲ به اجرا درآمد. این طرح در تالاب های پریشان و ارومیه آغاز شد و تالاب شادگان ابتدا در سال ۸۷ به عنوان سایت تکرار در این طرح پذیرفته شد که در نهایت در سال ۸۹ به عنوان سایت اصلی در نظر گرفته شد.
تالاب شادگان یکی از معدود تالاب هایی است که در سازمان بین المللی یونسکو ثبت جهانی شده است. این تالاب یکی از مهمترین سرمایه های طبیعی منطقه و جهان به شمار می آید. تالاب شادگان در تاریخ ۱۹۷۵٫۰۶٫۲۳در فهرست تالاب های بین المللی کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.
فقط از همه بازدیدکنندگان گرامی از این تالاب، درخواست می شود که زباله های خود را در درون تالاب و محیط اطراف آن نریزند و با این کار، شخصیت اجتماعی خود را به تالاب نشینان، نشان دهند و با عکاسی از مناظر چشم نواز و پرندگان مهاجر، از لحظات خود لذت ببرند.
لغت Eco Tourism که فرهنگستان لغات با کمک سازمان میراث فرهنگی کشور آن را معادل طبیعت گردی معنا کرده است، از نظر ریشه لغوی از دو جزء Eco و Tourism ساخته شده است که پیشوند eco برگرفته از ریشه ای یونانی به معنی آمیزه ای از مفاهیم محیط زیست و زیستگاه و tourism به معنای گردشگری است؛ این مفهوم بیش از هر چیز، طبیعت را تداعی می کند.
در فارسی کلمه بوم را معادل eco قرار داده اند و به نوعی به Eco Tourism ، «بوم گردی» نیز می گویند. (بوم = سرزمین و زیستگاه)
اکوتوریسم سفری است مسؤولانه به مناطق طبیعی، که موجب حفظ محیط زیست و بهبود زندگی مردم محلی گردد.
چند سال بعد در 1996 م. اتحادیهی جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی با بسط تعریف بالا، اکوتوریسم را چنین تعریف کرد:
اکوتوریسم یک سفر و بازدید زیست محیطی مسؤولانه از مناطق طبیعی بکر است که به منظور لذت بردن از طبیعت و درک مواهب آن و ویژگیهای فرهنگی مرتبط با آن انجام می شود، به طوری که باعث ترویج حفاظت گردد و اثرات منفی بسیار کمی از جانب بازدید کنندگان بر محیط به جای گذارد و شرایطی را برای اشتغال و بهره مندی اقتصادی و اجتماعی مردم محلی (بومی) فراهم کند.
اکوتوریستها افرادی هستند که از مرحله علاقه ساده به طبیعت فراتر رفته و پا در عرصه شناخت رازها و زیباییهای عمیق آن میگذارند.
یک اکوتوریست، خود را نسبت به مراقبت از طبیعت و احترام به فرهنگ بومی مسؤول میداند و به این مسئولیت پایبند است.
بنابراین هر کس که به هر طریقی به طبیعت سفر می کند، الزامآ یک اکو توریست به حساب نمیآید.
از مقایسهی ابعاد گردشگری درشاخهی اکوتوریسم با سایر زمینههای گردشگری، درمییابیم در حالی که سایر شاخهها به توریسم انبوه، شرکتها، آژانسها و هتلهای بزرگ میاندیشند، فعالان شاخه اکو توریسم(بومگردی) به ندرت با گروههایی بیش از 30 نفر برای هر برنامه سرو کار دارند و نیز از طریق شرکتهای کوچک و استفاده از راهنمایان محلی و امکانات محدود در محیطهای طبیعی فعالیت می کند.
بنابراین یکی از مهمترین اصول برای اکوتوریسم و اکوتوریستها این است که:
«رد پا» باید تنها اثری باشد که از اکوتوریسم در طبیعت به جا گذاشته می شود و عکسها و خاطرات سفر نیز تنها یادگاریهایی باشند که از طبیعت نزد اکو توریستها(بومگردان) باقی میماند.
بهتر است شما به عنوان یک اکو توریست اندکی از نمونههای قوانین اخلاقی این صنعت را بدانید:
• برای حفظ و ارتقای یکپارچگی طبیعی مکان های مورد بازدید تلاش کنید.
• به حساسیت های فرهنگی احترام بگذارید.
• در تور، حداقل میزان زباله و ضایعات زیست محیطی را تولید کنید.
• محیط طبیعی مورد بازدید خود را تمیزتر از زمان آغاز، ترک کنید.
• آرامش حیات وحش را بر هم نزنید.
• از محصولاتی که از حیوانات و گیاهان در خطر انقراض تهیه می شوند خریداری نکنید.
• با خرید محصولات بومی به اقتصاد محلی کمک کنید.
• باورها و اعتقادات سنتی و مردمی منطقه را بشناسید و به آنها بیاحترامی نکنید.
• از چیدن گل در طبیعت خودداری کرده و در عوض با عکاسی از آن لذت ببرید.
• از مکانهای خصوصی و مردمان محلی و عشایر (بخصوص زنها و کودکان) بدون اجازه عکاسی نکنید.
• به اماکن مقدس احترام بگذارید.
• هرگز قولی را به عشایر و مردمان روستایی ندهید که نتوانید عمل کنید.
• سعی کنید در محیط های روستایی و عشایری پوشش شما مناسب باشد.
توریسم پرنده نگری (Bird Watching)
رفتن به طبیعت و تماشای پرندگان زیبا، تفریحی است که ده ها سال است در بین مردم دنیا رواج یافته و علاقه مندان فارغ از نوع شغل یا تخصص با شوق و ذوق وافر به این تفریح سالم می پردازند. برخلاف تصور عامه مردم، برای پرنده نگری لازم نیست پرنده شناس باشید، علاقه مندی به طبیعت کافی است. کما اینکه زیبایی و رنگارنگی پرهای یک سهره یا زیبایی آواز یک توکا هر بیننده یا شنونده ای را تحت تاثیر قرار می دهد. آرامش و لذت پرنده نگری به حدی است که بسیاری از روانشناسان آن را راه حلی برای آرامش فکری و تقویت روحیه افراد می دانند.
تعداد پرنده نگرهای دنیا مرتباً رو به افزایش است تا حدی که در کشورهای انگلیس و آلمان برابر طرفداران فوتبال، پرنده نگر وجود دارد. در کشور ما نیز روز به روز بر تعداد دوستداران پرندگان و پرنده نگری افزوده می شود. پرنده نگری جزء هیچ یک از شاخه های علوم محسوب نمی شود و یک پرنده نگر در زمره محققان به شمار نمی رود. بلکه پرنده نگری یکی از زیر شاخه های اکوتوریسم یا طبیعت گردی است. جالب است بدانید پرنده شناس ها بسیار جزیی تر از پرنده نگرها به پرندگان نگاه می کنند و فقط اهداف مطالعاتی و تحقیقاتی را دنبال می کنند. در حالی که پرنده نگری لذت بردن، تجربه کسب کردن و آموختن از دنیای پر رمز و راز پرندگان است و پرنده نگرها برای کسب لذت بیشتر، از جزیی نگری پرهیز می کنند.
ادامه نوشته
